Người dân có được phép dựng rạp dưới lòng đường bộ để tổ chức đám, tiệc không?
Câu hỏi: Chị H sống tại huyện X (TP. HCM) có chia sẻ ở khu vực chị thường xuyên có nhà dân dựng rạp ra giữa lòng đường để tổ chức đám, tiệc. Mỗi lần có việc đi qua những nơi này đều rất bất tiện vì bị ùn tắc giao thông. Chị muốn hỏi hành vi lấn chiếm lòng đường nêu trên có vi phạm pháp luật không? Nếu có thì hành vi này bị xử lý như thế nào?
Văn phòng Luật sư Nhật Bình cảm ơn chị đã chia sẻ vấn đề đến chúng tôi. Với câu hỏi này, Văn phòng xin giải đáp đến chị và các bạn đọc như sau:
Pháp luật giao thông đường bộ quy định rõ lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông và vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ. Tuy nhiên, Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 có quy định về trường hợp được phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác. Theo đó, trong trường hợp cần thiết sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè để phục vụ cho sự kiện chính trị, hoạt động văn hoá, thể thao hoặc các mục đích khác thì tổ chức, cá nhân được quyền sử dụng nhưng phải đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật và được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, cụ thể:
(1) Việc sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè phải nhằm vào các mục đích quy định tại khoản 1 Điều 21 Nghị định 165/2024/NĐ-CP:
a) Phục vụ các hoạt động: sự kiện chính trị và hoạt động văn hóa, thể thao; phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống cháy nổ; tìm kiếm cứu nạn; phòng, chống dịch bệnh;
b) Phục vụ thi công xây dựng công trình;
c) Tập kết, thu gom rác thải, vật liệu xây dựng;
d) Tổ chức sự kiện tang lễ;
đ) Tổ chức đám cưới;
e) Sử dụng vào việc trông, giữ phương tiện tham gia giao thông trong trường hợp cần thiết;
g) Đối với trường hợp sử dụng lòng đường vào mục đích khác quy định tại điểm c, điểm d, điểm đ và điểm e khoản 1 Điều này chỉ được thực hiện trên các tuyến đường huyện, đường xã, đường thôn, đường chuyên dùng, đường đô thị nhưng không bao gồm đường phố chính đô thị theo quy định của tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường đô thị;
h) Không sử dụng lòng đường, vỉa hè đường cao tốc và quốc lộ vào các mục đích quy định tại điểm c, điểm d, điểm đ và điểm e khoản này.
(2) Được cấp giấy phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè phố vào mục đích khác (khoản 2, 3, 4 Điều 21 Nghị định 165/2024/NĐ-CP):
Tổ chức, cá nhân có nhu cầu sẽ tiến hành nộp hồ sơ đề nghị sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác tại cơ quan có thẩm quyền quy định tại khoản 5 Điều 21 Nghị định 165/2024/NĐ-CP. Thành phần hồ sơ bao gồm:
- Văn bản đề nghị cấp phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác (bản chính) theo Mẫu số 01 Phụ lục IV kèm theo Nghị định này;
- Phương án sử dụng tạm thời lòng đường vỉa hè vào mục đích khác, phương án tổ chức giao thông (bản chính hoặc bản sao có chứng thực). Cụ thể, tổ chức, cá nhân xây dựng phương án tổ chức giao thông, không gây ùn tắc giao thông đối với đoạn đường có lòng đường, vỉa hè sử dụng vào mục đích khác hoặc có phương án phân luồng giao thông tránh đoạn tuyến có sử dụng lòng đường, vỉa hè sử dụng vào mục đích khác.
Theo thời hạn pháp luật quy định, cơ quan có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính sẽ có văn bản cấp phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác đối với trường hợp đủ điều kiện, hoặc có văn bản trả lời và nêu rõ lý do với trường hợp không cấp phép.
(3) Thực hiện đúng trách nhiệm khi sử dụng lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác (khoản 8 Điều 21 Nghị định 165/2024/NĐ-CP):
- Thực hiện đúng nội dung giấy phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác và phương án sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác; thực hiện các quy định tại khoản 2 và điểm b khoản 3 Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ;
- Chỉ được sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè đúng mục đích và thời gian sử dụng tạm thời được cơ quan có thẩm quyền cấp phép;
- Chấp hành các yêu cầu của Cảnh sát giao thông, Cơ quan công an làm nhiệm vụ trên tuyến; không làm mất trật tự, an toàn giao thông đường bộ; thực hiện các phương án tổ chức giao thông của Cảnh sát giao thông, Cơ quan công an; xử lý kịp thời các tình huống phát sinh bảo đảm an toàn cho người, phương tiện tham gia các sự kiện và người, phương tiện tham gia giao thông;
- Thực hiện các biện pháp, công việc để bảo đảm an toàn cháy, nổ, an toàn công trình, bảo vệ môi trường theo các quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy, pháp luật về bảo vệ môi trường, pháp luật về xây dựng và pháp luật khác có liên quan;
- Trả lại nguyên trạng lòng đường, vỉa hè khi kết thúc việc sử dụng; bồi thường thiệt hại gây ra nếu hư hỏng kết cấu hạ tầng đường bộ.
Như vậy, tổ chức, cá nhân khi có nhu cầu sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác bắt buộc phải đảm bảo các điều kiện theo quy định pháp luật và tiến hành thủ tục xin cấp phép tại cơ quan có thẩm quyền. Trong trường hợp không đáp ứng những yêu cầu trên, hành vi lấn chiếm lòng đường để tổ chức đám, tiệc là hành vi vi phạm pháp luật và có căn cứ bị xử phạt vi phạm hành chính theo khoản 12 Điều 12 và điểm b khoản 16 Điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, cụ thể:
Hành vi tự ý dựng rạp lấn chiếm lòng, lề đường khi chưa được cấp phép là hành vi vi phạm pháp luật về việc sử dụng lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác. Theo đó, cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng và tổ chức có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng khi thực hiện hành vi sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác (theo quy định phải có giấy phép) mà không giấy phép hoặc có giấy phép nhưng đã hết giá trị sử dụng hoặc thực hiện không đúng nội dung ghi trong giấy phép. Ngoài ra, tổ chức, cá nhân bắt buộc phải khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây ra.
Trên đây là phần giải đáp của Văn phòng Luật sư Nhật Bình, nếu có bất kỳ thắc mắc nào xin vui lòng liên hệ chúng tôi.
