Thủ tục lấy lời khai của con từ đủ 07 tuổi trở lên khi cha mẹ ly hôn
Khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con như sau:
“Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con”.
Mặt khác, thông qua Giải đáp số 01/2017/GĐ-TANDTC ngày 07 tháng 4 năm 2017 về giải đáp vấn đề nghiệp vụ của Tòa án nhân dân tối cao, tại khoản 26, mục IV có hướng dẫn:
“Theo quy định tại đoạn thứ 2 khoản 3 Điều 208 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, Điều 55 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và khoản 2 Điều 81 của Luật này thì “để bảo đảm quyền lợi của người con, Tòa án phải lấy ý kiến của người con, xem xét nguyện vọng của người con từ đủ 7 tuổi trở lên; phương pháp lấy ý kiến phải bảo đảm thân thiện với trẻ em. Tuy nhiên, Tòa án phải căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của người con để quyết định giao cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng”.”
Theo các quy định nêu trên, vợ chồng khi ly hôn tại Tòa án mà có con chưa thành niên từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải tiến hành xem xét nguyện vọng của con chưa thành niên từ đủ 07 tuổi trở lên. Đây là thủ tục bắt buộc mà Tòa án phải thực hiện, là một trong các căn cứ để Tòa án xem xét giải quyết vụ án, xác định giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng để đảm bảo tốt nhất mọi mặt về quyền lợi cho con.
Liên quan đến thủ tục tiến hành lấy ý kiến của con chưa thành niên từ đủ 07 tuổi trở lên, căn cứ khoản 3 Điều 208 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2020, 2022, cùng Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP do Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành vừa qua về việc hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình. Tại khoản 2 Điều 6 của Nghị quyết này có quy định:
“2. Việc lấy ý kiến của con chưa thành niên từ đủ 07 tuổi trở lên quy định tại khoản 2 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình và khoản 3 Điều 208 của Bộ luật Tố tụng dân sự phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:
a. Bảo đảm thân thiện, phù hợp với tâm lý, độ tuổi, mức độ trưởng thành để con có thể bày tỏ đúng và đầy đủ ý kiến của mình;
b. Không lấy ý kiến trước mặt cha, mẹ để tránh gây áp lực tâm lý cho con;
c. Không ép buộc, không gây áp lực, căng thẳng cho con.”
Theo đó, quy định trên đã góp phần giải quyết một số vướng mắc khi áp dụng trong thực tiễn, cũng như ngày càng đề cao, chú trọng công tác lấy ý kiến của con từ đủ 07 tuổi trở lên trong các vụ án hôn nhân và gia đình. Trên cơ sở trên, Thẩm phán và các bên liên quan sẽ hết sức tạo điều kiện và môi trường thân thiện, phù hợp cho con, giúp con thoải mái thể hiện ý kiến, nguyện vọng của mình.
