Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị có thuộc đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội không?

Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị có thuộc đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội không?

Căn cứ khoản 5 Điều 76 và khoản 1 Điều 77 Luật Nhà ở năm 2023, người thu nhập thấp tại khu vực đô thị thuộc một trong các đối tượng được hưởng chính sách về hỗ trợ nhà ở xã hội. Pháp luật hiện hành quy định để được mua, thuê mua nhà ở xã hội, đối tượng này cần đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

Thứ nhất, điều kiện về nhà ở. Điểm a khoản 1 Điều 78 Luật Nhà ở năm 2023 và Điều 29 Nghị định 100/2024/NĐ-CP quy định đối tượng thuộc một trong hai trường hợp dưới đây thì đáp ứng điều kiện về nhà ở:

i) Trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình, được xác định khi đối tượng và vợ hoặc chồng của đối tượng (nếu có) không có tên trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội đó tại thời điểm nộp hồ sơ đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội (Văn phòng/Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện thuộc tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội đó thực hiện xác nhận đối với trường hợp này khi nhận được đơn đề nghị).

ii) Trường hợp đối tượng có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng diện tích nhà ở bình quân đầu người thấp hơn 15m² sàn/người. Diện tích nhà ở bình quân đầu người được xác định trên cơ sở bao gồm: người đứng đơn, vợ (chồng) của người đó, cha, mẹ (nếu có) và các con của người đó (nếu có) đăng ký thường trú tại căn nhà đó (Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện việc xác nhận khi nhận được đơn đề nghị xác nhận diện tích nhà ở bình quân đầu người).

Thứ hai, điều kiện về thu nhập. Điểm b khoản 1 Điều 78 Luật Nhà ở năm 2023 và Điều 30 Nghị định 100/2024/NĐ-CP quy định đối tượng là người thu nhập thấp tại khu vực đô thị phải đảm bảo điều kiện về thu nhập như sau:

i) Trường hợp người đứng đơn là người độc thân thì có thu nhập hàng tháng thực nhận không quá 15 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.

ii) Trường hợp người đứng đơn đã kết hôn theo quy định của pháp luật thì người đứng đơn và vợ (chồng) của người đó có tổng thu nhập hàng tháng thực nhận không quá 30 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.

Đối với người thu nhập thấp tại khu vực đô thị mà làm việc không có Hợp đồng lao động, nếu là người độc thân thì thu nhập hàng tháng thực nhận không quá 15 triệu đồng, nếu đã kết hôn theo quy định của pháp luật thì người đứng đơn và vợ (chồng) của người đó có tổng thu nhập hàng tháng thực nhận không quá 30 triệu đồng. Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được đơn đề nghị xác nhận, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện việc xác nhận điều kiện về thu nhập trong 01 năm liền kề tính từ thời điểm các đối tượng trên nộp hồ sơ hợp lệ cho chủ đầu tư để đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Ngoài ra, người thu nhập thấp tại khu vực đô thị cũng thuộc diện được hỗ trợ vay vốn ưu đãi của Nhà nước thông qua Ngân hàng chính sách xã hội hoặc tổ chức tín dụng do Nhà nước chỉ định để mua, thuê mua nhà ở xã hội. Cụ thể:

Đối với trường hợp vay vốn thông qua Ngân hàng chính sách xã hội, khoản 1 Điều 48 Nghị định 100/2024/NĐ-CP quy định đối tượng cần đáp ứng đủ các điều kiện sau:

- Có nguồn thu nhập và có khả năng trả nợ theo cam kết với Ngân hàng Chính sách xã hội;

- Có Giấy đề nghị vay vốn để mua, thuê mua nhà ở xã hội;

- Có Hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội với chủ đầu tư theo quy định của Nghị định này và của pháp luật về nhà ở;

- Thực hiện bảo đảm tiền vay bằng tài sản hình thành từ vốn vay theo quy định của pháp luật. Ngân hàng Chính sách xã hội, chủ đầu tư và người vay vốn phải quy định rõ phương thức quản lý, xử lý tài sản bảo đảm trong Hợp đồng ba bên.

Trong trường hợp này, mức vốn cho vay tối đa bằng 80% giá trị Hợp đồng mua, thuê mua nhà, với lãi suất cho vay bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo do Thủ tướng Chính phủ quy định trong từng thời kỳ và lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay. Thời hạn vay thực hiện theo thỏa thuận giữa ngân hàng và khách hàng nhưng không vượt quá 25 năm kể từ ngày giải ngân khoản vay đầu tiên.

Đối với trường hợp vay vốn thông qua tổ chức tín dụng do Nhà nước chỉ định thì thực hiện theo quy định cụ thể tại các văn bản do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Như vậy, người thu nhập thấp tại khu vực đô thị khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện được mua, thuê mua nhà ở xã hội thì tiến hành đăng ký và nộp hồ sơ theo quy định pháp luật cho chủ đầu tư dự án. Trong trường hợp dự án vẫn còn quỹ nhà, chủ đầu tư tiến hành giải quyết các hồ sơ hợp lệ theo nguyên tắc quy định tại khoản 2 Điều 38 Nghị định 100/2024/NĐ-CP và điểm đ khoản 1 Điều 79 Luật Nhà ở năm 2023.

Vào ngày 03/02/2025 vừa qua tại trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong buổi đến thăm, chúc Tết và giao nhiệm vụ cho cán bộ, công chức, viên chức ngành Ngân hàng năm 2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đề nghị các ngân hàng tập trung tín dụng cho các ngành nghề, chương trình ưu tiên như Chương trình phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời, Thủ tướng cũng có trao đổi, đề nghị nghiên cứu chính sách ưu đãi cho người xây dựng, phát triển nhà ở xã hội và người mua nhà ở xã hội, góp phần giúp người có thu nhập thấp có nhà ở. Trên tình hình chung, các dự án nhà ở xã hội và chính sách vay vốn ưu đãi sẽ ngày càng mở rộng và phát triển nhằm đáp ứng cho nhu cầu của người dân trong tương lai.