Nguồn nguy hiểm cao độ là gì? Quy định về nguồn nguy hiểm cao độ theo pháp luật dân sự

Căn cứ khoản 1 Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015, nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, thú dữ và các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định.

Theo đó, nguồn nguy hiểm cao độ là một thuật ngữ pháp lý được dùng để chỉ các đối tượng có tính chất nguy hiểm và nguy cơ mang lại sát thương lớn, gây thiệt hại cho con người và môi trường xung quanh. Trong đó, trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra là một trong những trường hợp phổ biến và cần được lưu ý trong chế định bồi thường thiệt hại.

Căn cứ khoản 2, 3, 4 Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015, chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra. Trường hợp nguồn nguy hiểm cao độ gây ra thiệt hại trong thời gian được chủ sở hữu giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Để phát sinh trách nhiệm bồi thường phải đảm bảo đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

- Có thiệt hại thực tế xảy ra;

- Thiệt hại là do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra;

- Có mối liên hệ nhân quả giữa hoạt động của nguồn nguy hiểm cao độ và thiệt hại xảy ra;

Mặt khác, đối với trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra thì chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ vẫn phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ một số trường hợp đặc biệt sau:

- Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;

- Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trong trường hợp nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm đoạt và sử dụng trái pháp luật, người chiếm đoạt và sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ trái pháp luật sẽ phải đền bù thiệt hại. Khi chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

(Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐTP về hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Dân sự về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng quy định chi tiết về vấn đề)